Chủ tịch
Hội đồng quản trị
QUẢNG CÁO
Hỗ trợ trực tuyến
Nhóm kinh doanh
Lượt truy cập:
341,594

Tin tức & Sự kiện
HỢP TÁC TRONG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN GIỮA CÁC NƯỚC THÀNH VIÊN ASEAN

HỢP TÁC TRONG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
GIỮA CÁC NƯỚC THÀNH VIÊN ASEAN
Đoàn Thị Mỹ Hạnh([*])
Hiệp hội các nước Đông
Nam Á (ASEAN) được
thành lập vào tháng 8
năm 1967. Trải qua 38
năm hoạt động, đến nay
Hiệp hội có 10 nước thành
viên nhưng trình độ phát
triển kinh tế của các nước
chưa đồng đều. Những số
liệu trong bảng 1 cho thấy
chênh lệch GDP bình
quân/người/năm giữa
nước có mức cao nhất và
thấp nhất cách biệt đến
hơn 100 lần. Trong khi
Singapore là nước có mức
GDP bình
quân/người/năm cao nhất đạt đến 20.987 USD thì Myanma là nước có mức GDP bình
quân/người/năm thấp nhất chỉ có 179 USD.
Bảng 1 : GDP bình quân /người theo giá thực tế
Đvt : USD/người/năm
Quốc gia 2000 2001 2002 2003
Brunei 12.751 12.121 12.070 12.971
Campuchia 291 283 296 310
Indonésia 731 688 820 973
Lào 328 333 362
Malaysia 3.881 3.698 3.924 4.198
Myanmar 210 162 175 179
Philippines 980 924 959 973
Singapore 22.757 20.553 20.823 20.987
Thái Lan 2.029 1.887 2.050 2.291
Việt Nam 403 415 439 481
ASEAN*) 1.128 1.058 1.153 1.266
Nguồn : ASEAN Finance and Macroeconomic Surveillance Unit (FMSU) Database
Bảng 2 : Tỷ trọng giá trị nông, lâm, thủy sản trong tổng sản phẩm trong nước
Đvt : %
STT Quốc gia 2002
1 Myanma 57,1
2 Lào 50,4
3 Campuchia 33,3
4 Việt Nam 22,0
5 Indonésia 17,5
6 Philippines 14,7
7 Malaysia 9,1
8 Thái Lan 9,0
9 Singapore 0,11
Nguồn : Tư liệu kinh tế các nước thành viên ASEAN - NXB Thống kê, Hà nội 2004
Năm nước khác có mức GDP bình quân/người/năm dưới mức trung bình của
ASEAN là Campuchia, Lào, Việt Nam, Indonésia, Philippines. Đây là những nước mà nền
kinh tế chủ yếu dựa vào ngành nông nghiệp. Số liệu trong bảng 2 cho thấy những nước
này có giá trị nông, lâm, thủy sản chiếm tỷ trọng cao trong tổng sản phẩm trong nước,
trong đó Myanma là nước có tỷ trọng này cao nhất, đến 57,1%, tiếp đó là Lào (50,4%).
Tuy nhiên, số liệu ở bảng 3 cho thấy những năm gần đây, những nước có mức
GDP bình quân/người thấp đã giữ được mức tăng trưởng khá cao (trong khoảng từ 3,5
đến 7%/năm) và khá ổn định. Điều đó chứng tỏ các nước này cố gắng phát triển để rút
ngắn khoảng cách với các nước khác trong Hiệp hội.
Bảng 3: Tốc độ tăng GDP của các nước ASEAN
Đvt : %
Quốc gia 2000 2001 2002 2003 2004
Campuchia 7,03 5,67 5,48 5,00
Indonésia 4,92 3,45 3,69 4,10 4,32
Lào 5,81 5,76 5,70 5,90
Malaysia 8,86 0,32 4,15 5,31 8,01
Myanmar 13,70 10,50 5,00 5,10
Philippines 4,38 4,52 3,12 4,70 6,15
Singapore 9,41 -2,37 3,29 1,09 12,55
Thái Lan 4,76 2,14 5,41 6,75 6,29
Việt Nam 6,76 6,93 7,04 7,24 7,50
Nguồn : ASEAN Finance and Macroeconomic Surveillance Unit (FMSU) Database
Một trong những nguyên nhân khiến cho các nước có ngành kinh tế chủ lực là
nông nghiệp còn nghèo là do giá nông sản trên thị trường thế giới đã liên tục giảm.
Theo báo cáo "Thực trạng các thị trường nông sản thế giới" của Tổ chức lương thực và
nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) thì giá nông sản thế giới đã giảm bình quân mỗi năm
2% trong 4 thập kỷ qua. Song song đó, các nước phát triển đã trợ cấp cho sản xuất và
xuất khẩu nông phẩm của họ quá nhiều đồng thời còn thiết lập các hàng rào phi thuế
quan khiến các nước nghèo khó xuất được hàng. Theo số liệu thống kê của OECD thì
tổng số tiền trợ cấp của 16 nước công nghiệp phát triển trong năm 2001 lên đến 230,7
tỷ USD, trong đó của Mỹ là 49 tỷ USD, Nhật Bản 47,2 tỷ USD và Hàn Quốc 16,8 tỷ USD.
Điều này đã làm cho các nước đang phát triển bị bất lợi trong cạnh tranh buôn bán
nông sản. Vì thế, một trong những lĩnh vực hợp tác được các nước ASEAN coi trọng là
hợp tác trong xuất khẩu nông sản.
Hiện nay các nước ASEAN chỉ mới hội nhập kinh tế ở mức độ thành lập Khu vực
mậu dịch tự do nên hoạt động hợp tác còn khá hạn chế. Hiện giữa các nước ASEAN chỉ
mới có những chương trình hợp tác trong các hoạt động như nghiên cứu triển khai công
nghệ mới trong sản xuất nông sản, công nghệ sau thu hoạch và chế biến, thực hiện các
chương trình đào tạo và chuyển giao công nghệ trong sản xuất, chế biến nông sản
nhằm giảm chi phí đầu vào. Việc xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn về chất lượng nông
sản, thông qua các cơ quan ASEAN hữu quan tiến hành đàm phán với các nước bạn
hàng về mở cửa thị trường cho sản phẩm ASEAN còn là những dự định sẽ được triển
khai thực hiện.
Với mong muốn đẩy nhanh tiến trình hội nhập, các nhà lãnh đạo ASEAN muốn
đưa "Tầm nhìn 2020" thành "Tầm nhìn 2010" để ý tưởng "Cộng đồng kinh tế ASEAN"
sớm thành hiện thực. Khi đó việc hợp tác sẽ rộng rãi và thuận lợi hơn rất nhiều vì có thị
trường chung, đồng tiền chung. Chẳng hạn như ASEAN có thể quy định một mức giá
sàn thống nhất cho một số loại nông sản để khuyến khích phát triển sản xuất hoặc để
bảo đảm thực hiện an ninh lương thực.
Khi có đồng tiền chung việc thành lập các Quỹ tài trợ cho sản xuất và xuất khẩu
nông sản cũng thuận lợi hơn. Những Quỹ này được dùng để mua nông sản đưa vào dự
trữ khi thị trường bị thừa, tài trợ cho các vùng kém phát triển, tài trợ cho nông dân
chuyển nghề v.v... Khi châu Âu chưa có đồng tiền chung việc tính toán mức đóng góp
vào Quỹ của các nước thành viên khá phức tạp và đã phát sinh nhiều mâu thuẩn. Việc
có đồng tiền chung sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo nguồn vốn cho các Quỹ và sử
dụng nguồn vốn của Quỹ hiệu quả hơn.
Với thị trường chung, các nước trong cộng đồng sẽ không còn vướng thuế quan
và hàng rào phi thuế quan khi trao đổi nông sản. Mỗi nước có điều kiện khai thác tốt
nhất lợi thế của mình trong sản xuất nông sản nên giá thành sẽ hạ, điều đó làm tăng
khả năng cạnh tranh của nông sản ASEAN trên thị trường thế giới. Các nước trong cộng
đồng cũng sẽ không còn cạnh tranh sống còn trong xuất khẩu hàng nông sản ra thị
trường ngoài ASEAN như hiện nay. Với các chính sách chung của Cộng đồng về xuất
khẩu nông sản, các nước sẽ hỗ trợ nhau để giảm những bất lợi trong xuất khẩu nông
sản do chính sách trợ nông của các nước công nghiệp phát triển gây ra. Sức mạnh của
Cộng đồng làm tăng lợi thế độc quyền trên thị trường nông sản thế giới nên việc đấu
tranh đòi quyền bình đẳng trong buôn bán nông sản chắc chắn sẽ có kết quả tích cực
hơn. Đó là viễn cảnh trong lĩnh vực hợp tác sản xuất và xuất khẩu nông sản mà các
nước thành viên ASEAN đang mong muốn biến thành hiện thực càng sớm càng tốt.
Như vậy một khi ý tưởng "cộng đồng kinh tế ASEAN" thành hiện thực, hy vọng rằng
những trở ngại trong xuất khẩu nông sản sẽ được giảm bớt để trình độ phát triển kinh
tế của các nước thành viên ASEAN đồng đều hơn và đời sống của nhà nông sẽ được cải
thiện.
TÓM TẮT
Ngành nông nghiệp có vị trí quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nước ASEAN
nhưng việc xuất khẩu nông sản hiện có nhiều bất lợi do giá nông sản trên thị trường
thế giới đã liên tục giảm và do các nước phát triển đã trợ cấp cho sản xuất và xuất khẩu
nông phẩm của họ quá nhiều. Hiện nay các nước ASEAN chỉ mới hội nhập kinh tế ở
mức độ thành lập Khu vực mậu dịch tự do nên chỉ mới hợp tác nghiên cứu triển khai
công nghệ mới trong sản xuất nông sản, công nghệ sau thu hoạch và chế biến, thực
hiện các chương trình đào tạo và chuyển giao công nghệ trong sản xuất, chế biến nông
sản nhằm giảm chi phí đầu vào, xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn về chất lượng nông
sản. Trong tương lai khi ý tưởng "Cộng đồng kinh tế ASEAN" thành hiện thực, việc hợp
tác sẽ rộng rãi và thuận lợi hơn rất nhiều. Khi đó ASEAN có thể quy định một mức giá
sàn thống nhất cho một số loại nông sản, thành lập những Quỹ để có nguồn tài chính
thực hiện các chính sách trợ nông, hợp tác để tăng khả năng cạnh tranh của hàng nông
sản ASEAN và đặc biệt là giao thương nông sản tự do giữa các nước trong cộng đồng.
([*]) Tiến Sĩ, Phó Trưởng Khoa, Phụ trách Khoa Kinh tế & QTKD, ĐH Mở BC TP.HCM

http://www.ou.edu.vn/vietnam/files/tapsankhoahoc/2006/PDF/So%2001%20(7)/tskh7_page27_30.PDF
Công ty Cổ phần Hoàng Gia Việt Nam
Trụ sở chính
Địa chỉ: Phòng 708, nhà CT3-1, Mễ Trì Hạ, Từ Liêm, Hà Nội
Văn phòng : Số 1/189, Giảng Võ, Hà Nội, Việt Nam
Tel: 84 4 22411214 - Fax: 84 4 62732575, Email: info@hoanggiavietnam.com.vn
ITALIA Office:
Piazza pertini 4 20043 Arcore, Italy Tel: +39 039 618 0562 Fax: +39 039 620 1931, Email: jigsaw@hoanggiavietnam.com.vn
Bangladesh office:
147/6 Green Road(pantho Green), 9th floor Dhaka-1205, Bangladesh Tel/Fax: 88 02 761 6440, Email: aum@hoanggiavietnam.com.vn